Tom's Notes

Thứ Tư, ngày 14/01/2026.

Nếu Sài Gòn là một cơ thể sống, thì Chợ Bến Thành chính là trái tim. Dù thành phố có mọc lên bao nhiêu tòa nhà chọc trời, bao nhiêu trung tâm thương mại hào nhoáng, thì nhịp đập của Sài Gòn vẫn nằm ở tháp đồng hồ 3 mặt này.

Những ngày giáp Tết, Chợ Bến Thành đông nghịt. Người ta đến để mua mứt, mua vải, và check-in ở Cửa Nam. Nhưng hôm nay, Tom mời bạn làm một việc khác: Đừng nhìn xuống. Hãy nhìn lên.

Những bức phù điêu bị lãng quên

Có bao giờ bạn để ý, trên mỗi cổng vòm của chợ đều có những bức phù điêu gốm tráng men rất đẹp không? Đó là những tác phẩm gốm Biên Hòa (hoặc Cây Mai) được các nghệ nhân xưa đắp nổi thủ công.

• Ở cửa Bắc là hình con bò, con ngỗng tượng trưng cho gia súc.
• Ở cửa Đông – Tây là hình nải chuối, con cá tượng trưng cho nông sản, sông nước. Chúng không chỉ là trang trí. Chúng là Bản tuyên ngôn về sự trù phú của vùng đất Nam Bộ xưa. Trong khi chúng ta mải mê chụp ảnh với cái tháp đồng hồ, thì những “người kể chuyện” thầm lặng này vẫn nằm đó, phủ bụi thời gian, nhìn dòng người hối hả lướt qua.

Cuộc giao thoa giữa Lòng Đất và Bầu Trời

Năm 2026, Ga Metro ngầm Bến Thành đã đi vào hoạt động. Một hình ảnh đối lập đầy tính triết học:

• Bên dưới lòng đất là công nghệ tối tân, tàu điện chạy vùn vụt, đại diện cho tương lai.
• Bên trên mặt đất là ngôi chợ 112 tuổi (1914-2026), mái ngói rêu phong, đại diện cho quá khứ.

Sự bao dung của Sài Gòn nằm ở chỗ nó chấp nhận cả hai. Nó không đập bỏ quá khứ để xây tương lai. Nó để chúng sống cạnh nhau, nương tựa vào nhau.

Hãy ghé chợ, nhưng đừng vội

Nếu bạn có dịp đi ngang qua Bến Thành chiều nay, hãy thử dừng lại 1 phút. Đừng vội lao vào đám đông trả giá. Hãy đứng ở bùng binh, giờ là quảng trường đi bộ, ngước nhìn kim đồng hồ đang nhích từng nhịp. Hãy tưởng tượng về những chiếc xe ngựa, xe xích lô, rồi xe Honda, và giờ là tàu điện Metro đã từng đi qua dưới chân tháp đồng hồ ấy.

Vạn vật thay đổi vô thường, nhưng “Hồn Sài Gòn” thì vẫn neo đậu ở đó, trong tiếng chuông đồng hồ, trong mùi vải vóc và mùi gia vị nồng nàn không thể lẫn vào đâu được.

Ben Thanh Market: The Timekeeper in the Eye of the Storm

Wednesday, January 14th, 2026.

If Saigon is a living body, then Ben Thanh Market is its heart. No matter how many skyscrapers rise, no matter how many flashy malls open, the pulse of Saigon still resides in this three-faced clock tower.

In the days approaching Tet, Ben Thanh Market is packed. People come to buy candied fruits, fabrics, and check-in at the South Gate. But today, I invite you to do something different: Don’t look down. Look up.

The Forgotten Reliefs

Have you ever noticed that above each arched gate of the market, there are beautiful glazed ceramic reliefs? These are works of Bien Hoa (or Cay Mai) ceramics, handcrafted by artisans of the past.

• At the North Gate, there are reliefs of cows and geese symbolizing livestock.
• At the East and West Gates, there are bananas and fish symbolizing agriculture and rivers. They are not just decorations. They are a Manifesto of Abundance of the ancient Southern land. While we are busy taking selfies with the clock tower, these silent “storytellers” remain there, covered in the dust of time, watching the rushing crowd pass by.

The Intersection of Earth and Sky

In 2026, the Ben Thanh underground Metro Station is operational. A philosophical contrast emerges:

• Deep underground is cutting-edge technology, speeding trains representing the future.
• Above ground is the 112-year-old market (1914-2026), with mossy tiled roofs representing the past.

Saigon’s “Wisdom” lies in its acceptance of both. It doesn’t demolish the past to build the future. It lets them live side by side, leaning on each other.

Visit the Market, But Don’t Rush

If you pass by Ben Thanh this afternoon, try stopping for just one minute. Don’t rush into the bargaining crowd. Stand at the roundabout, now a walking plaza, look up at the clock hands ticking beat by beat. Imagine the horse carriages, the cyclos, the Hondas, and now the Metro trains that have passed beneath that clock tower.

Everything changes with impermanence, but the “Soul of Saigon” remains anchored there, in the chime of the clock, in the scent of fabric and the pungent aroma of spices that cannot be mistaken for anywhere else.

Thanks for Photos:

• An Thế Phong (https://www.threads.com/@14th.september)
• Đông Kinh Lữ Khách (dongkinhlukhach_vn)
• Tiệm Ảnh Một Câu Chuyện (https://www.threads.com/@tiemanh.motcauchuyen)