Tom's Notes

Thứ Ba, ngày 10/02/2026 (23 tháng Chạp).

Sáng nay, sau khi thả cá chép xong, Tom thấy dòng người bắt đầu đổ về các nghĩa trang hay các tháp cốt ở chùa. Người ta gọi đó là đi Tảo Mộ. Với nhiều người trẻ, đây là một nghĩa vụ bắt buộc, nắng nôi và mệt mỏi. Nhưng nếu nhìn sâu hơn (Minh Triết), bạn sẽ thấy đây là một trong những hành trình đẹp nhất của mùa Xuân.

“Dọn nhà” cho người đã khuất

Tuần trước, chúng ta đã hì hục lau dọn ngôi nhà của mình (dương trạch). Hôm nay, chúng ta đi dọn dẹp “ngôi nhà” của ông bà (âm trạch). Tom thích cái cảm giác cầm chiếc bay cạo sạch những lớp rêu phong bám trên bia đá, hay nhổ đi những bụi cỏ dại mọc lấn lối đi. Một chút sơn mới tô lại dòng tên đã mờ. Một bình hoa cúc vàng tươi đặt lên bệ đá lạnh ngắt. Những hành động ấy nhỏ thôi, nhưng nó chứa đựng sự chăm sóc dịu dàng. Nó nói lên rằng: “Dù ông/bà đã đi xa, nhưng tụi con chưa bao giờ quên. Nhà của tụi con sạch đẹp đón Tết, thì nhà của ông bà cũng phải tươm tất.”

Lời mời thì thầm giữa thinh không

Điểm chạm cảm xúc nhất của buổi tảo mộ không phải là lúc thắp nhang, mà là lúc “Mời”. Người già thường đứng trước mộ, chắp tay và lầm rầm khấn: “Tết nhứt đến rồi, con mời ba má về nhà ăn Tết với tụi con cho vui.” Nghe rưng rưng lắm. Hóa ra, ý nghĩa sâu xa nhất của Tết Nguyên Đán là sự Đoàn Tụ Toàn Vẹn. Người Việt không chấp nhận sự chia ly, kể cả cái chết. Vào ba ngày Tết, ranh giới sinh tử bị xóa nhòa. Ông bà tổ tiên được “mời” về ngự trên bàn thờ, cùng ngửi mùi nhang trầm, cùng “ăn” bữa cơm tất niên, cùng nhìn con cháu cười nói. Sự hiện diện đó, dù vô hình, nhưng là điểm tựa tinh thần vững chãi nhất cho người sống.

Khoảng lặng để biết mình từ đâu đến

Đứng giữa nghĩa trang mênh mông lộng gió, hay trong tháp cốt trầm mặc khói hương, tự nhiên những ồn ào kẹt xe, deadline, tiền thưởng của Sài Gòn biến mất. Chỉ còn lại ta và Cội Nguồn. Nhìn vào tấm bia, thấy cái tên, thấy năm sinh năm mất, Tom chợt nhận ra cuộc đời này ngắn ngủi biết bao. Những người nằm đây cũng từng trẻ, từng hoài bão, từng lo toan sắm Tết như chúng ta bây giờ. Và rồi, tất cả cũng về với đất. Nghĩ được vậy, tự nhiên thấy những sân si, giận hờn thường ngày trở nên nhỏ bé vô cùng. Ta rời khỏi nghĩa trang với một tâm thế nhẹ bẫng, bao dung hơn, và trân trọng hơn từng hơi thở mình đang có.

Hôm nay hoặc vài ngày tới, nếu ba mẹ rủ bạn đi tảo mộ, đừng từ chối. Đừng ngại nắng, đừng ngại bụi. Hãy đến đó, thắp một nén nhang. Và thử thì thầm lời mời: “Ông/Bà ơi, về ăn Tết với con nhé.” Bạn sẽ thấy Tết này ấm áp hơn rất nhiều, vì bạn biết mình luôn được dõi theo và che chở.

Year-End Grave Visit: A Journey to “Welcome” Loved Ones Home for Tet

Tuesday, February 10th, 2026 (23rd of the 12th Lunar Month).

This morning, after releasing the carp, I saw streams of people heading towards cemeteries or pagoda columbariums. It is called Tảo Mộ (Grave Visiting). For many young people, this is a mandatory duty, hot and tiring. But if looked at deeply (Wisdom), you will see this is one of the most beautiful journeys of Spring.

“House Cleaning” for the Departed

Last week, we labored to clean our own house (the dwelling of the living). Today, we go to clean the “house” of our ancestors (the dwelling of the dead). I love the feeling of using a trowel to scrape off moss from the headstone, or pulling up weeds blocking the path. A touch of fresh paint on faded names. A vase of bright yellow chrysanthemums placed on the cold stone pedestal. Those actions are small, but they hold gentle care. They say: “Even though you are gone, we have never forgotten. If our house is clean for Tet, your house must be tidy too.”

The Whispered Invitation in the Void

The most emotional touchpoint of the grave visit isn’t lighting the incense, but the “Invitation.” Elders often stand before the grave, clasping hands and whispering: “Tet is coming, I invite Mom and Dad to come home and celebrate Tet with us.”It brings tears to my eyes. It turns out, the deepest meaning of the Lunar New Year is Complete Reunion. Vietnamese people do not accept separation, not even death. During the three days of Tet, the boundary between life and death is blurred. Ancestors are “invited” back to sit on the altar, to smell the agarwood incense, to “eat” the year-end meal, to watch their descendants laugh. That presence, though invisible, is the solidest spiritual support for the living.

A Silence to Know Our Roots

Standing in the vast, windy cemetery, or in the quiet, smoky columbarium, suddenly the noise of Saigon traffic, deadlines, and year-end bonuses disappears. Only “Us” and “Roots” remain. Looking at the tombstone, seeing the name, birth and death years, I suddenly realize how short life is. Those lying here were once young, ambitious, and worried about Tet shopping just like us now. And then, everything returns to dust. Thinking like that, suddenly the daily petty angers and jealousies become incredibly small. We leave the cemetery with a lighter, more forgiving heart, cherishing every breath we take.

Today or in the coming days, if your parents ask you to visit the graves, don’t refuse. Don’t fear the sun, don’t fear the dust. Go there, light an incense stick. And try whispering the invitation: “Grandma/ Grandpa, come home for Tet with me.”You will find this Tet much warmer, knowing you are always watched over and protected.