Tom's Notes

Thứ Tư, ngày 18/02/2026 (Mùng 2 Tết).

Sáng nay, đường phố Sài Gòn bắt đầu đông hơn một chút. Những chiếc xe máy chở theo cả gia đình 3-4 người, tay xách nách mang giỏ quà, hộp bánh, khuôn mặt ai cũng rạng rỡ. Họ đang đi đâu vậy? Họ đang “Về Ngoại”.

Sự khác biệt giữa “Bên Nội” và “Bên Ngoại” Có một sự thật thú vị (dù hơi thiên vị) mà đứa trẻ nào cũng cảm nhận được: Về Nội là về với Nghi Lễ, còn về Ngoại là về với Tự Do. Ngày Mùng 1 ở nhà Nội (Tết Cha), ta phải giữ kẽ, phải chúc tụng dõng dạc, phải đi đứng nhẹ nhàng. Nhưng sang Mùng 2 về nhà Ngoại (Tết Mẹ), cảm giác như được… tháo cũi sổ lồng. Về Ngoại là được phép ngủ nướng thêm một chút. Là được bà Ngoại dúi lén cho phong bao lì xì dày hơn. Là được chạy ra vườn hái trái cây thoả thích mà không sợ bị la. Nhà Ngoại, trong tâm thức người Việt, luôn là một “Vùng an toàn” (Safe Zone) đầy sự bao dung và chiều chuộng. Đó là nơi quyền lực mềm của người Mẹ, người Bà lên ngôi.

Bếp của Mẹ – Trái tim của Mùng 2 Món ăn ngày Tết thì nhà nào cũng giống nhau: Bánh Tét, thịt kho, dưa hành. Nhưng lạ thay, ăn ở nhà Ngoại bao giờ cũng… ngon hơn. Tại sao? Không phải vì tay nghề Ngoại cao siêu hơn nhà hàng 5 sao. Mà vì trong món ăn đó có “Gia vị của sự Xót xa”. Ngoại hay Mẹ lúc nào cũng sợ con cháu ở phố về bị đói, bị gầy. Nên nồi thịt kho của Ngoại miếng nào miếng nấy to đùng. Tô canh khổ qua nhồi thịt đầy ắp nhân. Nhìn người phụ nữ tóc bạc phơ, lưng hơi còng, lụi cụi dưới bếp để “vỗ béo” đám cháu, Tom thấy sống mũi mình cay cay. Mùng 2 Tết, chúng ta ăn không chỉ để no bụng. Chúng ta ăn để nuốt trọn tình thương yêu vô điều kiện đó vào lòng.

Hãy để Mẹ được “Nghỉ Tết” Mùng 2 là Tết Mẹ. Nhưng trớ trêu thay, đây lại là ngày Mẹ vất vả nhất. Mẹ tất bật tiếp khách, nấu nướng, dọn dẹp từ sáng tới tối để phục vụ “đoàn quân” con cháu đổ về. Năm 2026 rồi, hãy thay đổi cách ăn Tết Mùng 2 một chút. Đừng để Mẹ hay Ngoại phải phục vụ mình nữa. Về Ngoại, hãy xắn tay áo lên: “Ngoại ngồi nghỉ đi, để con rửa chén cho”, “Mẹ lên nhà trên uống trà đi, để con hâm đồ ăn”. Món quà lớn nhất dành cho Mẹ ngày Mùng 2 không phải là hộp yến sào hay thùng bia. Món quà lớn nhất là sự Thảnh Thơi. Hãy để những người phụ nữ vất vả quanh năm ấy được làm “Khách” trong chính ngôi nhà của mình, dù chỉ một ngày.

Lời nhắn Mùng 2: Hôm nay, trên đường về thăm Ngoại hay thăm Mẹ. Hãy quan sát đôi bàn tay của họ. Đôi bàn tay nhăn nheo, có thể dính chút nhựa rau hay mùi dầu gió. Hãy nắm lấy đôi bàn tay ấy thật chặt. Vì đó là đôi bàn tay đã giữ lửa cho cả tuổi thơ của bạn, và vẫn đang tiếp tục giữ ấm cho bạn mỗi lần quay về. Mùng 2, về nhà với Mẹ, là về với bình yên.

The 2nd Day of Tet (Mother’s Day): The Ride Back to the “Kingdom” of Tenderness & Grandma’s Braised Pork)

Wednesday, February 18th, 2026 (2nd Day of Lunar New Year).

This morning, Saigon streets are slightly busier. Motorbikes carrying families of 3-4, laden with gift baskets and cake boxes, faces beaming with joy. Where are they going? They are “Going to Mom’s side” (Về Ngoại).

The Difference Between “Paternal” and “Maternal” Sides There is an interesting truth (albeit slightly biased) that every child feels: Going to the Paternal side (Nội) is returning to Rituals, while going to the Maternal side (Ngoại) is returning to Freedom. On the 1st Day at the Paternal home (Father’s Tet), we must be formal, give eloquent wishes, and walk softly. But on the 2nd Day at the Maternal home (Mother’s Tet), it feels like… being unchained. At Mom’s side, we are allowed to sleep in a bit more. Grandma secretly slips us thicker red envelopes. We can run into the garden to pick fruits freely without fear of scolding. The Maternal home, in the Vietnamese psyche, is always a “Safe Zone” full of tolerance and pampering. It is where the soft power of Mothers and Grandmothers reigns.

Mom’s Kitchen – The Heart of the 2nd Day Tet dishes are the same in every house: Bánh Tét, braised pork, pickled onions. But strangely, eating at Grandma’s always tastes… better. Why? Not because Grandma’s skills are superior to a 5-star chef. But because the food contains the “Spice of Deep Care.” Grandma or Mom is always afraid their children returning from the city are hungry or too thin. So Grandma’s braised pork chunks are huge. The bitter melon soup is stuffed full of meat. Watching the silver-haired woman, back slightly bent, toiling in the kitchen to “fatten up” the grandkids, I feel a sting in my nose. On the 2nd of Tet, we eat not just to fill our stomachs. We eat to swallow that unconditional love into our hearts.

Let Mom “Have a Tet Break” The 2nd is Mother’s Tet. But ironically, this is often the day Mom works the hardest. She is busy hosting, cooking, and cleaning from dawn to dusk to serve the returning “army” of children and grandchildren. It’s 2026, let’s change the way we celebrate the 2nd of Tet a little. Don’t let Mom or Grandma serve us anymore. When visiting, roll up your sleeves: “Grandma, sit and rest, let me wash the dishes,” “Mom, go upstairs and drink tea, let me reheat the food.” The greatest gift for Mom on the 2nd Day isn’t a box of bird’s nest or a crate of beer. The greatest gift is Leisure. Let those women who toil all year round be “Guests” in their own homes, even for just one day.

New Year’s Note (Mùng 2): Today, on the way to visit Grandma or Mom. Observe their hands. Those wrinkled hands, perhaps stained with vegetable sap or smelling of medicated oil. Hold those hands tight. Because those are the hands that kept the fire for your entire childhood, and continue to keep you warm every time you return. The 2nd Day, coming home to Mom, is coming home to peace.